Prososyal davranışlar, bireylerin olumlu sosyal etkileşimler kurmalarında önemli bir yere sahiptir ve bu davranışların çocukluk döneminde ölçülmesi ve desteklenmesi, bireylerin topluma sağlıklı bir şekilde uyum sağlaması ve toplumun sosyal refahını artırmak için faydalı davranışların teşvik edilmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı; ilkokul öğrencilerinin prososyal davranışlarını değerlendirmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Araştırmanın örneklem grubunu, 2023–2024 akademik yılında Çanakkale il merkezi ve ilçelerindeki ilkokullarda 3. ve 4. sınıf düzeyindeki 540 öğrenci oluşturmaktadır. Geçerlik çalışmaları kapsamında gerçekleştirilen Açımlayıcı Faktör Analizi sonucunda ölçeğin dört faktörlü bir yapıdan oluştuğu belirlenmiştir. Bu faktörler Yardım ve Destek, Empati, İş birliği, Samimiyet olarak isimlendirilmişlerdir. Ölçek 3’lü Likert tipinde 17 maddeden oluşmaktadır. Doğrulayıcı Faktör Analizi sonuçları ölçeğin iyi uyum değerlerine sahip olduğunu göstermiştir. Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı .82 olarak hesaplanmış, test-tekrar test sonucunda ise Pearson korelasyon katsayısı r = .721 (p<.01) olarak bulunmuştur. Bu kapsamda geliştirilen ölçeğin ilkokul öğrencilerinin prososyal davranışlarını değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

The purpose of this study is to examine the relationship between preschool teachers' artificial intelligence literacy and their creativity in teaching. A correlational survey model, a quantitative research method, was employed in the study. The sample was using convenience sampling and consisted of 388 preschool teachers working in public and private preschools in Istanbul. The Personal Information Form, Creativity in Teaching Scale, and Artificial Intelligence Literacy Scale were used as data collection tools. The findings revealed a moderate positive relationship between teachers' artificial intelligence literacy and creativity in teaching; accordingly, it can be interpreted that as the level of artificial intelligence literacy increases, the level of creativity in teaching also increases. In the artificial intelligence literacy scale, significant differences were found in favor of males in the awareness and evaluation subdimensions, and females in the ethics subdimension. In the school type variable, significant differences were found in favor of private schools in the usage and ethics subdimensions. In this context, it is recommended that in-service training programs be organized to enhance ethical awareness in the use of artificial intelligence among teachers, support creative applications in teaching, and increase the readiness levels of prospective teachers entering the profession regarding artificial intelligence literacy.

Bu çalışmanın amacı; Türk eğitim tarihinin kritik bir evresi olan 1914-1925 yılları arasındaki ilkokul tarih öğretimi pratiklerini analiz etmek ve bu tarihsel birikimden hareketle günümüz değerler eğitimi için özgün bir model önerisi geliştirmektir. Araştırma, Tarihsel-Hermeneutik desene dayalı olarak yürütülmüştür. Veri kaynağı olarak; dönemin pedagojik dergileri, ders kitapları ve 1925 tarihli öğrenci anket verileri kullanılmıştır. Veriler, doküman incelemesi tekniğiyle toplanmış ve içerik analiziyle yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda, dönemin savaş ve beka koşullarıyla şekillenen baskın tarih öğretimi pratikleri, araştırmacılar tarafından "Güvenlik Odaklı Normatif Yaklaşım" temasında kavramsallaştırılmıştır. Analizler, bu yaklaşımın öğrencilerde "anakronizm" ve "dış güç odaklı nedensellik" gibi bilişsel yansımalar oluşturduğunu göstermiştir. Buna karşın, dönemin reformist eğitimcilerinin (Satı Bey ve Ali Reşad Bey) dağınık haldeki insani uygulamaları analiz edilerek, bu pratikler araştırmacılar tarafından "Vicdani-Kapsayıcı Yaklaşım" adı altında teorik bir yapıya kavuşturulmuştur. Elde edilen bu tarihsel verilerden ve reformist birikimden hareketle, bu çalışma kapsamında beş aşamalı "Bütüncül Vicdani Empati Modeli" geliştirilmiştir. Araştırmacılar tarafından Zemin (Hazırlık/Temel), Kefe (Bilişsel Bağlam), Sıklet (Istırap Ortaklığı), İbre (Vicdani Hüküm) ve Denge (Aksiyonel Özdeşim) metaforlarıyla sistematize edilen bu özgün model; tarihsel empati ve değerler eğitimi için yeni bir teorik çerçeve sunmaktadır.