Pen Academic Publishing
Journals • Publish with us • Publishing Partnership • About Us • English
Derleme Makalesi | Açık Erişim
Okul Öncesi ve Temel Eğitim Dergisi 2026, Cilt 7(1) 1-14

Erken Çocuklukta Duygu Düzenlemeden Psikolojik Dayanıklılığa: Duygu Sosyalleştirmenin Gelişimsel Rolü

İlayda Gürsoy Kızılaslan
Bu makaleye atıf yap
Makale Türü
Derleme Makalesi
Yayın Tarihi
October 10, 2026
Sayfa Sayısı
1-14
DOI
10.29329/jpee.2026.1444.9

Öz

Erken çocukluk dönemi, duygu düzenleme, sosyal-duygusal uyum ve psikolojik dayanıklılığın temellerinin şekillendiği kritik bir gelişim evresidir. Bu çalışmanın amacı, erken çocukluk döneminde duygu düzenleme becerileri, duygu sosyalleştirme süreçleri ve psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkileri bütüncül bir gelişimsel çerçevede incelemektir. Çalışma, yapılandırılmış anlatı derlemesi yaklaşımıyla yürütülmüş; ağırlıklı olarak 2020–2026 yılları arasında yayımlanan güncel araştırmalar incelenmiştir. Literatür, duygu düzenlemenin biyolojik olgunlaşma, yürütücü işlevler, mizaç, bağlanma ilişkileri ve sosyal çevrenin karşılıklı etkileşimi sonucunda geliştiğini göstermektedir. Ebeveynlerin ve öğretmenlerin çocukların duygularına verdikleri tepkiler, kendi duygularını ifade etme biçimleri ve duygular hakkında gerçekleştirdikleri konuşmalar, çocukların duygu düzenleme becerilerinin gelişiminde önemli bir rol oynamaktadır. İncelenen çalışmalar ayrıca duygu düzenleme becerilerinin çocukların stresli ve zorlayıcı durumlarla başa çıkma kapasiteleriyle ilişkili olduğunu ve bu yönüyle psikolojik dayanıklılığın gelişiminde önemli bir bireysel kaynak oluşturabileceğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte psikolojik dayanıklılığın yalnızca bireysel becerilerle açıklanamayacağı; aile, okul ve diğer sosyal sistemlerin sunduğu koruyucu kaynakların da süreçte etkili olduğu görülmektedir. Bu doğrultuda duygu sosyalleştirme, duygu düzenleme ile psikolojik dayanıklılık arasında işlevsel bir gelişimsel bağlantı oluşturan ilişkisel bir süreç olarak değerlendirilebilir. Sonuç olarak erken çocuklukta psikolojik dayanıklılığın desteklenmesinde çocukların duygu düzenleme becerilerinin güçlendirilmesinin yanı sıra, ebeveyn ve öğretmenlerin destekleyici duygu sosyalleştirme uygulamalarının geliştirilmesi de önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler: Erken Çocukluk Duygu Düzenleme Duygu Sosyalleştirme Psikolojik Dayanıklılık Ebeveyn Öğretmen
Bu makaleye atıf yap
Gürsoy Kızılaslan, İ. (2026). Erken Çocuklukta Duygu Düzenlemeden Psikolojik Dayanıklılığa: Duygu Sosyalleştirmenin Gelişimsel Rolü. Okul Öncesi ve Temel Eğitim Dergisi, 7(1), 1-14. https://doi.org/10.29329/jpee.2026.1444.9

  • Bailes, L. G., Ennis, G., Lempres, S. M., Cole, D. A., & Humphreys, K. L. (2023). Parents’ emotion socialization behaviors in response to preschool-aged children’s justified and unjustified negative emotions. PLOS ONE, 18, e0283689. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0283689 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Bertie, L.-A., Johnston, K., & Lill, S. (2021). Parental emotion socialisation of young children and the mediating role of emotion regulation. Australian Journal of Psychology, 73(3), 293–305. https://doi.org/10.1080/00049530.2021.1884001 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Bjørk, R. F., Havighurst, S. S., Pons, F., & Karevold, E. B. (2020). Pathways to behavior problems in Norwegian kindergarten children: The role of parent emotion socialization and child emotion understanding. Scandinavian Journal of Psychology, 61(6), 751–762. https://doi.org/10.1111/sjop.12652 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Bølstad, E., Koleini, A., Skoe, F. F., Kehoe, C. E., Nygaard, E., & Havighurst, S. S. (2023). Emotional competence training promotes teachers’ emotion socialization and classroom environment: Effects from a TIK-in-School pilot study. Mental Health & Prevention, 30, 200273. https://doi.org/10.1016/j.mhp.2023.200273 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Chen, H., Hong, Q., Xu, J., Liu, F., Wen, Y., & Gu, X. (2021). Resilience coping in preschool children: The role of emotional ability, age, and gender. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(9), 5027. https://doi.org/10.3390/ijerph18095027 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Coyne, S. M., Shawcroft, J., Gale, M., Gentile, D. A., Etherington, J. T., Holmgren, H., & Stockdale, L. (2021). Tantrums, toddlers and technology: Temperament, media emotion regulation, and problematic media use in early childhood. Computers in Human Behavior, 120, 106762. https://doi.org/10.1016/j.chb.2021.106762 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Crowell, J. A. (2021). Development of emotion regulation in typically developing children. Child and Adolescent Psychiatric Clinics of North America, 30(3), 467–474. https://doi.org/10.1016/j.chc.2021.04.001 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Denham, S. A., Ferrier, D. E., & Bassett, H. H. (2020). Preschool teachers’ socialization of emotion knowledge: Considering socioeconomic risk. Journal of Applied Developmental Psychology, 69, 101160. https://doi.org/10.1016/j.appdev.2020.101160 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Denham, S. A., Mortari, L., & Silva, R. (2022). Preschool teachers’ emotion socialization and child social-emotional behavior in two countries. Early Education and Development, 33(5), 806–831. https://doi.org/10.1080/10409289.2021.2015915 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Eisenberg, N. (2020). Findings, issues, and new directions for research on emotion socialization. Developmental Psychology, 56(3), 664–670. https://doi.org/10.1037/dev0000906 [Google Scholar] [Crossref] 
  • England-Mason, G., & Gonzalez, A. (2020). Intervening to shape children's emotion regulation: A review of emotion socialization parenting programs for young children. Emotion, 20(1), 98–104. https://doi.org/10.1037/emo0000638 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Fernandes, C., Fernandes, M., Santos, A. J., Antunes, M., Monteiro, L., Vaughn, B. E., & Veríssimo, M. (2021). Early attachment to mothers and fathers: Contributions to preschoolers’ emotional regulation. Frontiers in Psychology, 12, 660866. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.660866 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Gagne, J. R., Liew, J., & Nwadinobi, O. K. (2021). How does the broader construct of self-regulation relate to emotion regulation in young children? Developmental Review, 60, 100965. https://doi.org/10.1016/j.dr.2021.100965 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Hajal, N. J., & Paley, B. (2020). Parental emotion and emotion regulation: A critical target of study for research and intervention to promote child emotion socialization. Developmental Psychology, 56(3), 403–417. https://doi.org/10.1037/dev0000864 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Harrington, E. M., Trevino, S. D., Lopez, S., & Giuliani, N. R. (2020). Emotion regulation in early childhood: Implications for socioemotional and academic components of school readiness. Emotion, 20(1), 48–53. https://doi.org/10.1037/emo0000667 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Kılıç, Ş., Hernandez Acton, E., Zhu, D., & Dunsmore, J. C. (2025). Parental emotion socialization and children's emotional skills and socio-emotional functioning in early childhood in Türkiye and the United States. The Journal of Genetic Psychology, 187(1), 1–20. https://doi.org/10.1080/00221325.2025.2454314 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Kurki, K., Järvenoja, H., Järvelä, S., & Mykkänen, A. (2016). How teachers co-regulate children’s emotions and behaviour in socio-emotionally challenging situations in day-care settings. International Journal of Educational Research, 76, 76–88. https://doi.org/10.1016/j.ijer.2016.02.002 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Lunkenheimer, E., Hamby, C. M., Lobo, F. M., Cole, P. M., & Olson, S. L. (2020). The role of dynamic, dyadic parent-child processes in parental socialization of emotion. Developmental Psychology, 56(3), 566–577. https://doi.org/10.1037/dev0000808 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Masten, A. S., Lucke, C. M., Nelson, K. M., & Stallworthy, I. C. (2021). Resilience in development and psychopathology: Multisystem perspectives. Annual Review of Clinical Psychology, 17, 521–549. https://doi.org/10.1146/annurev-clinpsy-081219-120307 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Opdensteinen, K. D., Schaan, L., Pohl, A., Schulz, A., Domes, G., & Hechler, T. (2021). Interoception in preschoolers: New insights into its assessment and relations to emotion regulation and stress. Biological Psychology, 165, 108166. https://doi.org/10.1016/j.biopsycho.2021.108166 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Sacrey, L.-A. R., Raza, S., Armstrong, V., Brian, J. A., Kushki, A., Smith, I. M., & Zwaigenbaum, L. (2021). Physiological measurement of emotion from infancy to preschool: A systematic review and meta-analysis. Brain and Behavior, 11(2), e01989. https://doi.org/10.1002/brb3.1989 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Schoppmann, J., Schneider, S., & Seehagen, S. (2022). Can you teach me not to be angry? Relations between temperament and the emotion regulation strategy distraction in 2-year-olds. Child Development, 93(1), 165–179. https://doi.org/10.1111/cdev.13682 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Thompson, S. F., Zalewski, M., Kiff, C. J., Moran, L., Cortes, R. C., & Lengua, L. J. (2020). An empirical test of the model of socialization of emotion: Maternal and child contributors to preschoolers’ emotion knowledge and adjustment. Developmental Psychology, 56(3), 418–430. https://doi.org/10.1037/dev0000860 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Xie, J., Liu, S., & Fang, P. (2021). Cognitive training improves emotion regulation in Chinese preschool children. Pediatrics International, 63(11), 1303–1310. https://doi.org/10.1111/ped.14661 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Zhang, J., Wu, Y., Qu, G., Wang, L., Wu, W., Tang, X., Liu, H., Chen, X., Zhao, T., Xuan, K., & Sun, Y. (2021). The relationship between psychological resilience and emotion regulation among preschool left-behind children in rural China. Psychology, Health & Medicine, 26(5), 595–606. https://doi.org/10.1080/13548506.2020.1849748 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Zinsser, K. M., Gordon, R. A., & Jiang, X. (2021). Parents’ socialization of preschool-aged children's emotion skills: A meta-analysis using an emotion-focused parenting practices framework. Early Childhood Research Quarterly, 55, 377–390. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2021.02.001 [Google Scholar] [Crossref]