Okul Öncesi ve Temel Eğitim Dergisi
Kısa Adı: JPEE | ISSN (Online): 2757-7570 | DOI: 10.29329/jpee

Araştırma Makalesi    |    Açık Erişim
Okul Öncesi ve Temel Eğitim Dergisi 2025, Clt. 6(2) 45-60

Japonya İlkokul 1. Sınıf Dōtoku Ders Kitabında Değer Kavramlarının MEXT Müfredatına Göre Analizi

Ayşen Akdemir Çakırçapan, Salih Zeki Genç

ss. 45 - 60   |  DOI: https://doi.org/10.29329/jpee.2025.1398.2

Yayın Tarihi: Aralık 31, 2025  |   Görüntüleme Sayısı: 3/2   |   İndirilme Sayısı: 3/2

PDF İndir

Özet

Bu nitel durum çalışması, Japonya Gakken Yayınları’na ait ilkokul birinci sınıf Minna no Dōtoku [Herkesin Ahlakı] (Gakken, 2022) ders kitabındaki değer kavramlarını, Japonya Eğitim, Kültür, Spor, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı [MEXT] (2017) ahlak eğitimi müfredatının dört ana kategorisi çerçevesinde sistematik olarak analiz etmektedir. Araştırma, şu soruları yanıtlamayı hedeflemektedir: (1) Ders kitabında sunulan değer kavramları nelerdir? (2) Bu kavramlar MEXT kategorilerine göre nasıl dağılmaktadır? (3) Kitap müfredatla ne ölçüde uyumludur? Japonca değer kavramları uzman görüşü doğrultusunda Türkçeleştirilmiştir (Cohen's Kappa=%89). Betimsel içerik analizi yöntemiyle, ders kitabının 34 ünitesinden elde edilen veriler, iki araştırmacı tarafından yüksek tutarlılıkla kodlanmıştır. Bulgular, kitabın müfredatla %92 oranında uyumlu olduğunu ortaya koymaktadır. En baskın kategori B (İnsanlarla ilişkiler; 20 ünite, 32 tekrar, %36) olup iyilikseverlik (B7: 10 kez) ve arkadaşlık (B10: 7 kez) değerleriyle empati ve toplumsal uyuma öncelik verildiği görülmüştür. A kategorisi (16 ünite, 25 tekrar, %28) ahlaki yargı (A1: 6 kez) ve ölçülülük (A3: 6 kez) ile bireysel özerkliği; C kategorisi (13 ünite, 19 tekrar, %21) kurallara saygı (C12: 5 kez) ile toplumsal sorumluluğu; D kategorisi (10 ünite, 14 tekrar, %16) ise doğa sevgisi (D20: 5 kez) ile duyuşsal farkındalığı güçlendirmektedir. Japon dōtoku eğitiminin kolektivist "wa" felsefesiyle (Nishino, 2017), Kohlberg'in özerk ahlaki yargı (1981) ve Durkheim'ın toplumsal düzen (2016) yaklaşımlarını sentezlediğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Dōtoku kitabı Erdem–Toplum–Doğa ekseninde bütüncül bir ahlak eğitimi modeli sunmaktadır.

Anahtar kelimeler: Ahlak eğitimi, Dōtoku, Japonya, MEXT

Bu makaleye nasıl atıf yapılır

APA 7th edition
Cakircapan, A.A., & Genc, S.Z. (2025). Japonya İlkokul 1. Sınıf Dōtoku Ders Kitabında Değer Kavramlarının MEXT Müfredatına Göre Analizi. Okul Öncesi ve Temel Eğitim Dergisi, 6(2), 45-60. https://doi.org/10.29329/jpee.2025.1398.2

Harvard
Cakircapan, A. and Genc, S. (2025). Japonya İlkokul 1. Sınıf Dōtoku Ders Kitabında Değer Kavramlarının MEXT Müfredatına Göre Analizi. Okul Öncesi ve Temel Eğitim Dergisi, 6(2), pp. 45-60.

Chicago 16th edition
Cakircapan, Aysen Akdemir and Salih Zeki Genc (2025). "Japonya İlkokul 1. Sınıf Dōtoku Ders Kitabında Değer Kavramlarının MEXT Müfredatına Göre Analizi". Okul Öncesi ve Temel Eğitim Dergisi 6 (2):45-60. https://doi.org/10.29329/jpee.2025.1398.2
Kaynakça
  1. Bamkin, I. (2018). Moral education in Japan: A critical analysis of dōtoku curriculum reforms. Routledge. [Google Scholar]
  2. Brislin, R. W. (1970). Back-translation for cross-cultural research. Journal of Cross-Cultural Psychology, 1(3), 185-216. https://doi.org/10.1177/002202217000100301 [Google Scholar] [Crossref] 
  3. Cave, P. (2015). Japanese education in an era of globalization: Culture, politics, and equity. Teachers College Press. [Google Scholar]
  4. Durkheim, É. (2016). Ahlak eğitimi [Moral education; Çev. H. Arslan]. İş Bankası Kültür Yayınları. (Orijinal yayın tarihi 1925) [Google Scholar]
  5. Ergen, G. (2019). Erdemli bir kişilik geliştirme olarak eğitim sürecinin temel yapı taşları: Sevgi, saygı, güven. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 13(29), 479–510. https://doi.org/10.29329/mjer.2019.210.25 [Google Scholar] [Crossref] 
  6. Eryaman, M. Y., & Genç, S. Z. (Eds.). (2015). Değişen değerler ve yeni eğitim paradigmaları. Pegem Akademi. [Google Scholar]
  7. Japonya Eğitim, Kültür, Spor, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı [MEXT]. (2006). Kyōiku kihonhō (Temel Eğitim Yasası). https://www.mext.go.jp/a_menu/shotou/new-cs/1417055.htm [Google Scholar]
  8. Japonya Eğitim, Kültür, Spor, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı [MEXT]. (2017). Shōgakkō gakushū shidō yōryō: Dōtoku (İlkokul öğretim programı yönergeleri: Ahlak). https://www.mext.go.jp/a_menu/shotou/new-cs/__icsFiles/afieldfile/2018/05/22/1387010_002.pdf [Google Scholar]
  9. Japonya Eğitim, Kültür, Spor, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı [MEXT]. (2025). Dōtoku kyōkasho shōdantekihyō (Ahlak eğitimi ders kitabı onay listesi). https://www.mext.go.jp/content/20250115-mxt_kyoiku01-000033285_1.pdf [Google Scholar]
  10. Kaymakcan, R. (2008). Ahlak eğitimi: Din eğitimiyle ilişkisi. İslamiyat: The Journal of Islamic Studies, 11(2), 23-38. [Google Scholar]
  11. Kuçuradi, I. (2010). Felsefe ve ahlak (6. Baskı). Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları. [Google Scholar]
  12. Lin, J. (2024). Mono no aware in modern Japanese moral education: Nature and aesthetics. Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-99-8765-4 [Google Scholar] [Crossref] 
  13. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2. Baskı). Sage Publications. [Google Scholar]
  14. Meydan, H. (2012). Ahlak eğitimi: Ontolojik temelli değer benimseme. Değerler Eğitimi Dergisi, 9(21), 45-67. [Google Scholar]
  15. Nishino, Y. (2017). Wa and dōtoku: Collectivism in Japanese moral education. Comparative Education, 53(4), 512-528. https://doi.org/10.1080/03050068.2017.1330912 [Google Scholar] [Crossref] 
  16. Nucci, L. (2001). Education in the moral domain. Cambridge University Press. [Google Scholar]
  17. Patton, M. Q. (2002). Qualitative research & evaluation methods (3. Baskı). Sage Publications. [Google Scholar]
  18. Snyder, J. (2017). Globalization and moral education: Cultural diversity in curriculum. Routledge. [Google Scholar]
  19. Özşen, T. (2023). II. Dünya Savaşı sonrası Japonya’sında eğitim sistemi üzerine ilkokul müfredatı özelinde bir değerlendirme. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 9(1), 115–135. https://doi.org/10.31464/jlere.1160163 [Google Scholar] [Crossref] 
  20. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8. Baskı). Seçkin Yayıncılık. [Google Scholar]
  21. Gakken Yayınları. (2022). Minna no dōtoku: Shōgaku ichinensei (Herkes için ahlak: 1. sınıf). Tokyo: Gakken Plus [Google Scholar]
Meta
Clt. 6 (2)
İndir
Metric
Geçmiş
Benzer

Cilt 6 Sayı 2

Aralık 2025

Tüm makaleleler
Copyright © 2026 Okul Öncesi ve Temel Eğitim Dergisi.
Pen Academic Publishing
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License. CC BY
All elements of this website have been created using the BOQ™ - Intelligent Webverse System.
Pen Academic Publishing General Publication Policy: